Dergi Ara >>
Yıl:2018; Cilt: 6; Sayı: 13>> Özet
TAM METİN
Nesne Psikoloji Dergisi; 2018;6(13):256-288
Çocukların Dahil Etme Yargıları Üzerinde Coğrafi Bölgelere İlişkin Algılarının ve Yaşın Rolü
B Gönül, B Ş Acar
ODTÜ, Ankara
Mevcut çalışmada, çocukların Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan kişiler ile ilgili sahip oldukları algılarının, sosyal dahil etme yargıları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Katılımcılar Türkiye’nin doğu ve batı bölgelerinden gelen çocuklarla ilgili hikayeleri değerlendirmişlerdir. Öncül çalışmada çocukların doğu bölgesinde yaşayan kişilere dezavantajlı sosyal statü ve ilgili algıları atfederken, batı bölgesinde yaşayan kişilere ise avantajlı bir sosyal statü atfettikleri gözlemlenmiştir. Ana çalışmaya ise toplamda 150 çocuk katılmıştır (75 10 yaş, Ort. = 10 yıl, SS = 4.17 ay; 75 13 yaş, Ort. = 13.06 yıl, SS = 0.31 ay). Bu çalışmada katılımcılara bir okuma grubu ve bu gruba dahil olmak isteyen ve okula yeni gelen bir doğulu bir de batılı çocuğu içeren hikayeler sunulmuştur. Ardından, çocuklara iki karakter arasından gruba kimin dahil edilmesi gerektiği ve kararlarının ardındaki gerekçelendirmeleri sorulmuştur. Sonuçlar eşit nitelikler koşulunda sosyal olarak avantajlı çocuğun, eşit olmayan nitelikler koşulunda ise dezavantajlı çocuğun daha fazla tercih edildiğini göstermiştir. Gerekçelendirmeler için ise, 13 yaş grubu katılımcılar küçüklere oranla daha fazla ahlaki ve kalıp yargı gerekçelendirmeleri kullanırken; 10 yaş grubu katılımcıların daha fazla psikolojik gerekçelendirmeleri kullandığı görülmüştür. Mevcut çalışma, çocukların kişilerin Türkiye içinde geldiği bölgelere göre yaptıkları sosyal statü atıflarının, bir sosyal dahil etme kriteri olarak kullandığını ele alan ilk çalışma özelliğindedir.
Influence of Regional Perceptions and Children’s Age onTheir Social Inclusion Judgments
The present study examined the effects of children’s perceptions about the members of different geographical regions of Turkey on their social inclusion judgments. Children evaluated vignettes including protagonists coming from eastern and western regions of Turkey, which are namely easterners vs. westerners. Children demonstrated established perceptions regarding the disadvantaged social status of easterners and advantaged one for westerners, as shown by the preliminary study. In the main study, 150 children (75 10-year-olds, M = 10 years, SD = 4.17; 75 13-year-olds, 13.06 years, SD = 0.31) were asked to decide whom to include, either an easterner or a westerner, into a reading group and justify their decisions. According to the results, while participants chose the socially advantaged child in the equal qualifications condition more frequently, they chose the disadvantaged child for the unequal qualifications. For justifications, 13-year-olds made more stereotyping and moral justifications, whereas 10- year-olds made more psychological justifications in the equal qualifications condition. This study was the first attempt to infer the socially disadvantaged status of easterners in Turkey and its effect as a criterion for inclusion.