Dergi Ara >>
Yıl:2018; Cilt: 21; Sayı: 41>> Özet
TAM METİN
Türk Psikoloji Yazıları; 2018;21(41):99-113
Zindeleşme Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması
E Serin, E Önder, AD Şenol, B Erdeniz
İzmir Ekonomi Üniversitesi, İzmir
Yapılan önceki araştırmalarda, bazı doğa ortamlarının, bireylerin stres düzeylerinin azalmasında kolaylaştırıcı bir etkiye sahip olduğu savunulmuştur. Bunun yanı sıra, deneysel çalışmalar da, doğa ortamlarının insanlar üzerinde bahsi geçen zindeleştirici etkilerini üç temel bağlamda sıralamışlardır; duygusal tepki, fiziksel tepki ve bilişsel tepki (Ulrich, Simons & Losito., 1991). Mevcut araştırma ise, Zindeleşme Ölçeği’nin (Han, 2003) kısa formunu Türkçe’ye uyarlamayı amaçlamaktadır. Kısa formun uyarlandığı mevcut ölçek 8 madde içermektedir. Han’ın (2003) çalışmasına bağlı kalınarak kullanılan mateyaller, 6 farklı biyom (çöl, tundra, tropik orman, iğne yapraklı orman, yaprak döken orman ve çayırlık) olarak kategorize edilen 48 farklı doğa fotoğrafından oluşmaktadır. Zindeleşme Ölçeği’nin (ZÖ) Türkçe uyarlaması İzmir’de bulunan 118 üniversite öğrencisine uygulanmıştır ve iki faktörlü bir yapı, psiko-davranışsal ve fizyolojik ortaya çıkmıştır. Birinci çalışmada çıkan sonucun ekolojik geçerliğini test etmek için yürütülen ikinci araştırmada ise deneysel psikoloji araştırmalarına görsel uyaran seti sağlamak üzere oluşturulan Türkiye Ekolojik Fotoğraf Uyaran Seti (TEFUS) kullanılmıştır. 145 üniversite öğrencisi ile yürütülen ikinci çalışmanın sonucu da ilk çalışmayı destekler nitelikte olup toplam varyansın sırasıyla %81’i ve %86’sını açıklayan iki faktörlü yapı elde edilmiştir. Son olarak yapılan bu çalışmalarda, Han (2003) tarafından uygulanan dört faktörlü çözüm ile bulgulanan çalışmaya karşın, iki faktörlü çözüm elde edilmiştir. Mevcut araştırma ile önceki araştırmalar arasında ortaya çıkan faktör sayısı farklarının sebepleri tartışılmış ve ileride yapılacak olan deneysel çalışmalarda da detaylı olarak incelenecektir.
Turkish Adaptation of the Short-version Revised Restoration Scale
Previous studies have showed that natural environments such as forests have a facilitative influence on reducing stress level of individuals. The empirical research has also revealed that such restorative impacts on humans appear in three different responses that are emotional, physiological, and cognitive (Ulrich et al., 1991). The purpose of the current study is to examine the validity and reliability of the Turkish version of the Short-version Revised Restoration Scale (Han, 2003). The scale consists of 8 items. Each 2 item is associated with one of four dimensions, which are cognitive, physiological, emotional, and behavioral. Based on the original study of Han (2003), 48 colored slides, which were categorized into six major different biomes; desert, tundra, tropic forest, coniferous forest, deciduous forest and grassland were used. The Turkish version of the Short-version Revised Restoration Scale (RS) were applied to 118 undergraduate students in the city of Izmir. In the second study conducted, the Short-version Revised Restoration Scale was applied to 145 university students using the Turkish Ecological Photograph Stimulus Set (TEFUS), which was developed to provide a visual stimulus set for experimental ecological psychology research. In the second study, the two-factor structure accounts for over % 80 of the total variance. Finally, these two studies that have been conducted found two-factor solution to SSRS scale, despite the four-factor solution to be the original scale. The reasons for the differences in the number of factors occurring between the current research and the previous researches were discussed.