Dergi Ara >>
Yıl:2012; Cilt: 15; Sayı: 30>> Özet
TAM METİN
Türk Psikoloji Yazıları; 2012;15(30):37-52
Young Ebeveynlik Ölçeği - Anne Formu (YEBÖ-A) Psikometrik Özelliklerinin Bir Grup Ergen Üzerinde Değerlendirilmesi 
NH Şahin, M Özer
Başkent Üniversitesi, Ankara
Bu araştırmada. Young (1999) tarafından geliştirilen Young Ebeveynlik ölçeği- Anne Formu' nun (YEBÖ-A) psikometrik özelliklerinin lise çağındaki ergenler üzerinde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, Ankara ilindeki dört farklı okul ve her sınıf öğrenciden oluşmak üzere, 586 katılımcı üzerinden yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda YEBÖ-A' nın, Kontrolcü/Kuralcı Ebeveynlik, Şefkatli/Sevecen Ebeveynlik, İstismarcı/Dışlayıcı Ebeveynlik, Küçümseyici/Aşağılayıcı Ebeveynlik, Başarı Odaklı/Mükemmelliyetçi Ebeveynlik ve Disiplinsiz/Lakayt Ebeveynlik algıları olarak isimlendirilebilecek ve varyansın % 42.49'unun açıklandığı altı faktörlü bir yapısı olduğu gözlenmiştir. Belirtilen faktörlere dayanarak oluşturulan alt ölçeklerin iç tutarlılık analizlerinde istatistiksel olarak anlamlı katsayılara ulaşılmıştır. Bu faktör yapısı ile Sheffield, Waller, Emanuelli, Murray ve Meyer (2005), Soygüt, Çakır ve Karaosmanoğlu (2008) tarafından bulunmuş olan faktör yapıları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar, araştırma bulguları bağlamında tartışılmıştır. Faktör yapılarındaki farklılığın, araştırmalarda kullanılan örneklem gruplarının farklı olmasından kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Kontrolcü/Kuralcı, İstismarcı/Dışlayıcı, Küçümseyici/Aşağılayıcı. Başarı Odaklı/Mükemmeliyetçi ve Disiplinsiz/Lakayt Ebeveynlik algılarının. Kısa Semptom Envanteri'nin (KSE) alt ölçekleri ile olumlu yönde anlamlı ilişkileri olduğu görülmüştür. Şefkatli/Sevecen Ebeveynlik biçiminin, aynı alt ölçeklerle ilişkisi de olumsuz yönde ve anlamlıdır. Ayrıca, gençlerin annelerinin eğitiminin, algıladıkları bu ebeveynlik biçimleriyle ilişkili olduğu, kardeş sayısının da şefkatli/sevecen annelik algısı ile negatif, disiplinsiz/ lakayt anne algısı ile de pozitif bir ilişki içinde olduğu gözlenmiştir.
Young perceived parenting inventory (mother form): Evaluation of the psychometric properties with an adolescent sample
The aim of this study was to examine the psychometric properties of the Young Parenting Inventory-Mother Form, which was originally developed by Young (1999). This study, conducted on 586 participants, from four different high-schools in Ankara, revealed a 6 factor structure (Controlling/Ruling Parenting, Compassionate Parenting, Exploiting/Rejecting Parenting, Belittling/Humiliating Parenting, Success-Focused/Perfectionist Parenting and Undis-ciplined/Laissez-Faire Parenting), explaining % 42.49 of the total variance. Internal consistency analysis conducted on the factor-subscales based on the mentioned factors revealed statistically significant coefficients. This factorial structure and the factor structures found by Sheffield, Waller, Emanuelli, Murray, and Meyer (2005), Soygüt, Çakir, and Karaosmanoglu (2008) were compared in terms of their similarities and differences in the context of the study findings. The differences in the factorial structures, can be explained by the sample characteristics of the present study, adolescence (high school students) vs. young adults (university students).The perceived controlling/ruling parenting, exploiting/rejecting parenting, belittling/humiliating parenting, success-focused/perfectionist parenting and undisciplined/laissez-faire parenting styles had positive significant correlations with the subscales of the Brief Symptom Inventory. Perceived compassionate parenting style had a negative significant correlation with the same subscales. The compassionate mothering style correlate negatively with the number of siblings in the family, while education level of the mother had a main effect on the adolescents' perception of their mother's parenting style.