Dergi Ara >>
Yıl:2019; Cilt: 6; Sayı: 3>> Özet
TAM METİN
Addicta: The Turkish Journal on Addictions; 2019;6(3):797-819
Bir Bağımlılık Danışma Merkezinde Uygulanan Tedavi Programına Yönelik Etkililik Değerlendirmesi: YEDAM Örneği
M Şimşek, İ Aktürk, M Dinç, S Işık, K Ögel
Turkish Green Crescent Society Counseling Center (YEDAM), İstanbul
Bu çalışma, bir bağımlılık danışma merkezinde sunulan tedavi programının etkililiğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bağımlılıkta tedavi etkililiği pek çok faktöre bağlı olup bu çalışma kapsamında tedavi etkililiğinin değerlendirilmesi, danışanların tedaviye katılımı, tedaviyi sürdürmeleri, ayıklık süresi, tedaviden ayrılma ve danışan memnuniyeti gibi faktörler ele alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi, Ocak 2016 - Haziran 2017 tarihleri arasında Yeşilay Danışmanlık Merkezine (YEDAM) bağımlılık tedavisi için başvuran 554 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların bağımlılık özelliklerine ait veriler (madde kullanım özellikleri, madde kullanım isteği, madde kullanımının sıklığı, madde kullanımını bırakma motivasyonu ve girişimleri ), geriye dönük olarak Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Tedaviyi terk faktörü değerlendirilirken YEDAM’da katıldıkları son görüşmeden sonra hiçbir görüşmeye gelmeyen danışanların tedaviyi terk etmiş oldukları kabul edilmiştir. Tedaviyi terk oranları hesaplanırken de anlatım kolaylığı ve kesitsel değerlendirmeyi sağlaması amacıyla 2., 5. ve 10. görüşmeye gelen danışanların değerlendirmeye alınması uygun görülmüştür. Tedavinin yarım bırakılma nedenlerini belirleyebilmek amacıyla tedaviyi yarım bırakan aynı örneklem içinden rastgele seçilen 155 danışan ile görüşülmüştür. Etkililik bağlamında ele alınan danışan memnuniyeti faktörünün değerlendirilmesinde Memnuniyet Anketi kullanılırken ayıklık süresi ve psikososyal iyileşme faktörlerinin değerlendirilmesinde her görüşme sonrasında uygulanan Bağımlılık Seyir İndeksi (BASİ) baz alınmıştır. Danışanların 3 ay süreyle tedaviye katılım oranı %40,1 olarak saptanmış olup ikinci görüşmeye gelenlerin, ilk görüşmeye gelenlere kıyasla daha uzun süre tedavide kaldığı görülmüştür. Merkeze başvuran danışanların tedaviden ayrılmasında ise yaş, eğitim durumu ve denetimli serbestlik kararının olup olmamasının etkili olduğu gözlemlenmiştir. Merkeze başvuran danışanların tedaviden ayrılmasında ise yaş, eğitim durumu ve denetimli serbestlik kararının olup olmamasının belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın katılımcılarından tedaviye devam eden danışanların ikinci görüşmeden itibaren madde kullanımlarında azalma meydana geldiği tespit edilmiştir. Birinci ayda temiz kalan danışanların ayık kalma (abstinens) oranı %52,5 iken üçüncü ayda tedaviye devam eden danışanların ayık kalma oranı %66 olarak ölçülmüştür. İlk görüşmede motivasyon düzeyi düşük olan danışanların bir kısmının (%57,5) tedaviyi sürdürdüğü fark edilmiştir. İlk görüşmeye aktif alkol/ madde kullanımı devam ederken gelen danışanların çoğunun altıncı görüşme itibarıyla alkol/ madde kullanımını bıraktığı fark edilmiştir. Memnuniyet Anketi sonuçları değerlendirildiğinde, YEDAM’da sunulan psikososyal destek hizmetlerine “çok memnunum” yanıtını verenlerin oranı %81,4 (N=48), “memnunum” yanıtını verenlerin oranının %5,3 (N=9) olduğu kaydedilmiştir. YEDAM’ da kullanılan motivasyonel görüşme tekniklerinin tedavinin sürdürülmesi açısından etkili olduğu değerlendirilmektedir. Danışanların tedavide kaldıkları süre içinde ayıklık sürelerinin ve psikososyal iyileşmelerinin arttığı, alkol/ madde kullanımlarında azalma olduğu saptanmıştır. Danışanların YEDAM’da aldıkları hizmetten büyük oranda memnun oldukları da kendi ifadeleriyle ortaya konmuştur. Genel bir değerlendirme yapıldığında, YEDAM’da uygulanan tedavi programının danışanların iyileşmeleri üzerinde etkili olduğu söylenebilir.
Evaluating the Treatment Effectiveness of an Addiction Counseling Center*
This study aims to evaluate the treatment effectiveness of an addiction counseling center. The effectiveness of treatment in treating addiction depends on many factors. In the present study, the efficacy of treatment has been carried out by considering concepts such as engagement, duration, retention rate, abstinence period, drop out rate, and client satisfaction. This study has been conducted over 554 individuals with alcohol and/or substance use disorders who applied to the Turkish Green Crescent Counseling Center (YEDAM) between January 2016 and July 2017. Characteristics of the disorder (craving, motivation for quitting, number of quitting attempts, etc.) have been evaluated retrospectively using the Addiction Profile Index (BAPI). During evaluation, the clients who hadn’t shown up since the previous session were considered to have dropped out of the treatment process. In order to evaluate drop-out rates, the clients who came to the 2nd, 5th, and 10th sessions were considered to have accomplished the cross-sectional evaluation. In-depth interviews have been conducted with 155 clients in order to detect the reasons for dropping out. The factor of client satisfaction, which has been addresses within treatment effectiveness, is evaluated using the Satisfaction Survey, which the clients completed. The clients’ duration of abstinence and psychosocial recovery have been evaluated using the Addiction Progress Index (BASI) after each session. The retention rate at three months has been found as 40.1%. Participating in the second session has been found to make clients stay longer in treatment compared to clients who participated the first session. Age, education level, and probationary decisions have been found as the most important factors determining dropping out. The abstinence rate for clients staying sober in the first month has been found as 52.5%; the rate for clients who continued their treatment for three months has been measured as 66%. Clients with low motivation have been observed to remain in treatment at a rate of 57.5%. The rate for applicants who checked the “I am very satisfied” statement on the Client Satisfaction Survey has been found as 55.9%. The motivational interview techniques used in YEDAM have been found to be effective in terms of maintaining treatment. As long as clients stay in treatment, their abstinence rates and psycho-social recovery are found to increase and alcohol/drug use to decrease. Most clients were satisfied with the service they had received in YEDAM. To conclude, the treatment program in YEDAM is observed to be effective in terms of addiction recovery.