Dergi Ara >>
Yıl:2019; Cilt: 6; Sayı: 3>> Özet
TAM METİN
Addicta: The Turkish Journal on Addictions; 2019;6(3):717-745
Üniversite Öğrencilerinde Öz Kontrol ve Sosyal Medya Bağımlılığı İlişkisinde Genel Erteleme Davranışlarının Aracı Rolü
H Ekşi, T Turgut, E Sevim
Marmara Üniversitesi, Istanbul
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde öz kontrol yetisi ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinde genel erteleme davranışlarının aracı rolünü Yapısal Eşitlik Modeli çerçevesinde incelemektir. Aynı zamanda bu araştırma, sosyal medya bağımlılığı, öz kontrol ve genel erteleme davranışı değişkenlerinin çeşitli demografik değişkenler açısından ele alınmasını da öngörmektedir. Araştırma örneklemi, 2017-2018 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi’nde aktif öğrenim gören toplam 5641 öğrenciyi kapsamına alan araştırma evreninden çok aşamalı örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 394 öğrenciden oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Genel Erteleme Ölçeği ve Kısa Öz-Kontrol Ölçeği’nden yararlanılarak toplanmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda yapılan veri analizlerinde Bağımsız Gruplar t-Testi, ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Yol Analizi kullanılmıştır. Çalışmanın amacı uyarınca kurulan Yapısal Eşitlik Modeli’ne göre öz kontrol değişkeni ile sosyal medya bağımlılığı ilişkisinde genel erteleme davranışlarının aracı rolü düşük düzeyde gerçekleşmektedir. Yapılan Yol Analizi sonucunda öz kontrolün sosyal medya bağımlılığına doğrudan etkisinin yüksek olduğu, öz kontrolü zayıf olan bireylerin genel erteleme davranışlarını gösterme eğilimine girdiği, öz kontrolü düşük ve genel erteleme davranışları içindeki bireylerde sosyal medya bağımlılığının da geliştiği değerlendirilmiştir. YEM analizi sonuçları bakımından, test edilen modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu bulgulanmıştır. Kurulan model üzerinden sosyal medya bağımlılığı değişkeninin toplam varyansının %37’lik bir kısmının açıklandığı görülmüştür.
The Mediating Role of General Procrastination Behaviors in the Relationship between Self-Control and Social Media Addiction in University Students*
The aim of this study is to examine the mediating role of general procrastination behaviors in the relationship between self-control and social media addiction using the structural equation modeling (SEM) technique. It also aims to analyze social media addiction, self-control, and general procrastination behaviors in terms of various demographic variables. The population of the study consists of 5.641 students studying at Marmara University’s Atatürk Faculty of Education during the 2018 spring semester. The research sample consists of 394 students who have been selected from the population using a multi-stage sampling method. A personal information form, the Social Media Addiction Scale, the General Procrastination Scale, and Brief Self-Control Scale were used in the data gathering process. In order to examine the study’s, an independent samples t-Test, ANOVA (One-Way Analysis of Variance), Pearson product-moment correlation and path analyses have been used for analyzing the data. The structural equation modeling indicates the mediating role of general procrastination behaviors to be low in the relationship between self-control and social media addiction. The path analysis has revealed self-control to have a significant and direct effect on social media addiction; persons with low self-control have the tendency to show general procrastination behaviors, while signs of social media addiction have been observed in persons with low self-control and general procrastination behaviors. According to the SEM results, the fit index of the model has been found acceptable; 37% of the total variance in social media addiction levels is explained in the model.