Dergi Ara >>
Yıl:2015; Cilt: 30; Sayı: 75>> Özet
TAM METİN
Türk Psikoloji Dergisi; 2015;30(75):47-63
Çocukluk Çağı İstismar Yaşantıları ile Genel Psikolojik Sağlık Arasındaki İlişkide Erken Dönem Uyum Bozucu Şemaların Aracı Rolü
İ Yiğit, G Erden
Ankara Üniversitesi, Ankara
Çocukluk çağı istismar yaşantıları, bireylerin kendi, diğerleri ve dünya hakkında olumsuz bilişsel tarzlar ya da şemalar geliştirmelerine neden olabilmektedir. Yaşamın erken dönemlerinde geliştirilen ya da içselleştirilen bu şemalar, yetişkinlik döneminde çeşitli psikolojik sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlamakta ve psikolojik sağlığı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, çocukluk çağı istismar yaşantıları ile genel psikolojik sağlık arasındaki ilişkide erken dönem uyum bozucu şemaların aracı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, 19- 26 yaş arası 430 üniversite öğrencisine, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Young Şema Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve bazı demografik bilgileri elde etmek amacıyla Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Analiz sonuçları, çocukluk çağı istismar yaşantılarının her birinin genel psikolojik sağlıkla ilişkili olduğunu ve bu ilişkiye kopukluk ve zedelenmiş otonomi şema alanlarının tam aracılık ettiğini göstermiştir. İstismar yaşantılarının, türünün ne olduğu fark etmeksizin, kopukluk ve zedelenmiş otonomi şema alanlarında yer alan şemaların gelişmesine neden olabileceği ve bu şema alanlarının yetişkinlik dönemindeki psikolojik sorunlar için önemli bir bilişsel risk faktörü olabileceği görülmüştür.
The Mediating Role of Early Maladaptive Schemas in the Relationship between Childhood Abuse Experiences and Psychological Wellbeing
Experiences of childhood abuse can lead individuals to develop negative cognitive styles or schemas about their self, the others and the world. These schemas, which are developed or internalized in early stages of life, underlie various psychological problems and negatively affect psychological wellbeing in adulthood. The aim of the present study is to examine the mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between childhood abuse experiences and psychological wellbeing. For this purpose, Child Trauma Questionnaire, Young Schema Questionnaire, Brief Symptom Inventory and a questionnaire to collect data on their demographic characteristics were administered to 430 university students whose ages are 19-26. The results of the analyses showed that each of childhood abuse experiences were significantly related to psychological wellbeing and schema domains of disconnection/rejection and impaired autonomy fully mediated this relationship. Childhood abuse experiences, regardless of the type of these experiences, may lead to being developed early maladaptive schemas in schema domains of disconnection and impaired autonomy and these schema domains may be significant cognitive risk factor for psychological problems in adulthood.