Dergi Ara >>
Yıl:2014; Cilt: 15; Sayı: 3>> Özet
TAM METİN
Bağımlılık Dergisi; 2014;15(3):142-149
Zorlantılı Satınalma Ölçeği: Geçerlik, Güvenilirlik, Toplumumuzda Psikometrik Özellikleri
Z Yüncü, S Kesebir
Ege Üniversitesi, İzmir
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Valence, d’Astous ve Fortier’e ait olan zorlantılı satınalma ölçeğinin dilimizdeki geçerlik ve güvenilirliğini araştırmaktır. Yöntem: Bu amaçla, ayaktan hasta birimimizce izlenen ve bilgilendirilmiş onam veren, DSM-IV’e göre Dürtü kontrol bozukluğu, başka türlü adlandırılamayan (zorlantılı satınalma) tanılı ve eştanısı bulunmayan 10, iki uçlu bozukluk tanılı ve en az 8 haftadır düzelme döneminde olan 100 olgu ardışık olarak ölçeklerle değerlendirilmiştir. Sağlıklı bireyler SCID-NP ölçütlerince daha önce psikiyatrik yakınması, başvurusu ve tedavi öyküsü olmayan, yaş ve cinsiyet olarak iki uçlu bozukluk olguları ile benzer hastanemiz çalışanlarıdır. Ölçek güvenilirliği, iç tutarlılık, geçerliği faktör analizi ve test bağıntıları ile ortaya konmuştur. Duyarlılık, özgüllük, yaygınlık ve kesme noktası ROC eğrisi ile saptanmıştır. Bulgular: Hasta grubunda zorlantılı satınalma ölçeği puan ortalaması iki uçlu bozukluk ve zorlantılı satınalma tanılı olgularda sağlıklı bireylerden yüksektir (p= 0.018 ve p< 0.001). Ölçeğin iç tutarlılığı 0.80 olarak hesaplanmıştır. Faktör analizinde ayrışan üç alt boyuttan harcama eğilimi, varyansın % 22.5’ini, reaktif satınalma varyansın % 53’ünü ve suçluluk alt boyutu varyansın % 24.5’ini karşılamaktadır. Zorlantılı satınalma ölçeği ile Baratt Dürtüsellik Ölçeği arasında güçlü, zorlantılı satınalma ölçeği ile Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği arasında ise orta derecede bir bağıntı gösterilmiştir. Zorlantılı satınalma ölçeği ile Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği arasında güçlü bir ters bağıntı vardır. ROC eğrisinde ölçek duyarlılığı 0.790, özgüllüğü 0.955 olarak saptanmıştır. Buna göre % 95 güven aralığında yaygınlık % 9.6, kesme noktası 42 ve üzeri olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Zorlantılı satınalma ölçeğinin, iki uçlu bozukluk ve zorlantılı satınalma tanılı olguları sağlıklı bireylerden ayırt ettiği gösterilmiştir. Zorlantılı satınalma ölçeği Türkçe formu, kabul edilebilir geçerlik ve güvenilirlik test sonuçları ile kısa ve basit, kişinin geri bildirimine dayalı ve uygulama kolaylığı olan bir ölçüm aracıdır.
Compulsive Buying Scale: Validity, Reliability and Its Psychometric Characteristics in Our Society 
Objective: The aim of this study is to search the validity and reliability of compulsive buying scale belonging to Valence, d’Astous and Fortier on our language. Method: 10 cases diagnosed with impulse control disorder not otherwise specified (compulsive buying) and 100 cases diagnosed with bipolar disorder, which are in 8 weeks remission period, are taken into this study according to DSM-IV. Healthy individuals from our hospital staff are taken into this study. These healthy individuals do not have any psychiatric sympthoms and psychiatric treatment according to SCID-NP. This staffs are similiar to cases with bipolar disorder in terms of age and gender. Scale validity, internal consistency and reliability are stated by factor analysis and correlations. Susceptibility, specificity, prevalence and cut off point are determined by ROC curve. Results: The average point of compulsive buying scale in cases diagnosed with bipolar disorder and compulsive buying is higher than healthy individuals. Internal consistency of the scale is calculated as 0.80. This test disintegrates into 3 dimensions in factor analysis. Tendency to spend corresponds 22.5 % of the variance, reactive aspect corresponds 53 % of the variance and guilty correspondes 24.5 % of the variance. There found a strong relation between Compulsive Buying Scale and Baratt Impulsivity Inventory. There found a moderate relation between Compulsive Buying Scale and Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory. There exists a strong reverse correlation between Compulsive Buyins Scale and Rosenberg Self Esteem Scale. Scale sensitivity is determined as 0.790 and specificity is determined as 0.955 in ROC curve. According to this prevelance is determined as 9.6 % and cut off point is calculated as 42 and more in 95 % confidence interval. Conclusion: It is stated that compulsive buying scale distinguishes the cases diagnosed with bipolar disorder and compulsive buying from healthy individuals. Turkish forms of compulsive buying scale are acceptable. These forms are also short, simple, based on self report and easy to apply.